ถ้าจะพูดถึงผู้กำกับภาพยนตร์มือทองสายอินดี้ ที่มีมุมมองความคิดที่แตกต่างอย่างน่าสนใจ อย่างไรก็ต้องมีชื่อ ‘เต๋อ นวพล’ รวมอยู่ด้วย เพราะภาพยนตร์ทั้งหมดที่กำกับโดยเต๋อ ล้วนแต่ดูสนุก ดูเพลิน ได้แง่คิดทิ้งไว้ในใจมากมาย แม้บางเรื่องอาจต้องใช้เวลาคิดตามกันนานหน่อยก็ตาม

เต๋อ-นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ เป็นนักเขียนบทภาพยนตร์ นักเขียน และผู้กำกับภาพยนตร์ที่มีผลงานครองใจพวกเรามาแล้วหลายเรื่อง เริ่มตั้งแต่การแจ้งเกิดอย่างกว้างขวางในการเขียนบทภาพยนตร์เรื่อง รถไฟฟ้า..มาหานะเธอ และ ท็อป ซีเคร็ต วัยรุ่นพันล้าน จนผลงานเรื่องล่าสุด “Human Resource พนักงานใหม่ โปรดรับไว้พิจารณา” ที่ได้รับรางวัลระดับนานาชาติตั้งแต่ยังไม่เข้าฉายในไทย สิ่งเหล่านี้แสดงให้เห็นว่า เต๋อ คือหนึ่งในบุคลากรคุณภาพของวงการภาพยนตร์ที่มีความคิดแยบคาย มีลูกเล่นการนำเสนอที่หลากหลาย กล้าออกจากกรอบเดิมๆ อย่างแตกต่าง และสามารถนำเรื่องยากๆ มาถ่ายทอดให้พวกเราย่อยได้ง่ายๆ ตามแบบฉบับของเขาเอง

หากคุณเป็นคอภาพยนตร์คนหนึ่ง และสนใจภาพยนตร์ของผู้กำกับคนนี้ เรามี 5 เรื่องที่ถ้าคุณรู้จะทำให้คุณชมภาพยนตร์ของเขาสนุก และเข้าใจมากยิ่งขึ้นมาเล่าสู่กันฟัง

เริ่มต้นด้วยคำถาม แบบไม่ต้องจบด้วยคำตอบ

ภาพยนตร์ทั้ง 9 เรื่องของเต๋อ มักเริ่มต้นมาจากการตั้งคำถามว่า ทำไม อะไร ที่ไหน และอย่างไร โดยคำถามเหล่านั้นล้วนมาจากชีวิตประจำวัน หรือเป็นสิ่งที่เชื่อมโยงกับคนทั่วไป บางครั้งเป็นคำถามง่ายๆ ที่แม้แต่เราเองก็ยังเคยถามตัวเองมาแล้วหลายครั้ง หรือบางครั้งก็เป็นคำถามที่เรามักถามคนอื่นอยู่บ่อยๆ เต๋อนำชุดคำถามเหล่านี้มาเรียงร้อยใหม่เป็นเรื่องราวที่น่าสนใจ ตื่นเต้น และชวนให้คิดตาม โดยที่ตอนจบของแต่ละเรื่อง เราไม่จำเป็นต้องได้คำตอบที่ตายตัวเสมอไป เพราะคำตอบในใจของแต่ละคนไม่เหมือนกัน เราจึงเห็นภาพยนตร์ของเต๋อเกือบทุกเรื่องเหมือนจะจบไปแบบดื้อๆ แต่จริงๆ เรากลับได้คำตอบแบบไม่รู้ตัว

แต่ละเรื่อง ล้วนมาจากไทม์ไลน์ชีวิตของ เต๋อ นวพล

นอกจากการตั้งคำถามกับสิ่งที่อยู่รอบตัวแล้ว อีกหนึ่งแรงบันดาลใจของเต๋อในการทำภาพยนตร์แต่ละเรื่อง คือ ประสบการณ์ชีวิตของตัวเขาเอง ตั้งแต่ “36” จนถึง “Human Resource พนักงานใหม่ โปรดรับไว้พิจารณา” เราจะได้เห็นแง่มุม ความคิด การเฝ้าสังเกต และอารมณ์ความรู้สึกของเต๋อที่ค่อยๆ ซับซ้อนมากยิ่งขึ้น อย่างในภาพยนตร์เรื่อง MARY IS HAPPY, MARY IS HAPPY เราได้เห็นความบ้าบิ่น ความกล้าคิดกล้าเสี่ยง กล้าลองอะไรใหม่ๆ ในช่วงที่ไฟของเต๋อกำลังลุกโชน ขณะที่ฮาวทูทิ้ง.. ทิ้งอย่างไรไม่ให้เหลือเธอ เกิดจากการตกตะกอนทางความคิดในช่วงปีใหม่ที่จำเป็นต้องทิ้งบางอย่าง เพื่อเริ่มต้นบางสิ่ง และเรื่องล่าสุด ที่มาจากการกลั่นกรองประสบการณ์การทำงานกว่ายี่สิบปี ผลงานของเต๋อเหล่านี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการถ่ายทอดความคิดของเขาให้ออกมาเป็นรูปธรรมเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นเหมือนบันทึกทางความคิดที่เต๋อมีอยู่ในช่วงเวลานั้นๆ อีกด้วย

แม้จะคลุมเครือ แต่ก็ชัดเจน

เสน่ห์อีกอย่างหนึ่งจากการกำกับของเต๋อ คือ การเล่นกับความคลุมเครือ ไม่ว่าจะเป็นเส้นเรื่องที่คลุมเครือจนบางทีก็ชวนให้สับสน หรือความคิดของตัวละครที่ซับซ้อนจนพาลให้คนดูอย่างเราหงุดหงิด ไปจนถึงการลำดับภาพที่ชวนให้ปวดหัวในบางครั้งแต่เรากลับเข้าใจได้อย่างชัดเจน เต๋อแสดงให้เราเห็นว่าจริงๆ แล้ว ความคลุมเครือ เป็นสิ่งที่พวกเราเผชิญหน้ากันอยู่ทุกวัน เขาเพียงทำหน้าที่หยิบยื่นสิ่งเหล่านั้นมาวางไว้ตรงหน้าให้เราเห็นชัดเจนขึ้นเท่านั้น จากนี้ก็ขึ้นอยู่กับตัวเราว่าจะทำอย่างไรกับความคลุมเครือนี้ดี อยากทำให้มันกระจ่างชัดขึ้นไหม หรือจะปล่อยให้มันคลุมเครือต่อไป สิ่งเหล่านี้ไม่มีผิดไม่มีถูก ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของตัวเราเองล้วนๆ นี่จึงเป็นความคลุมเรือที่ชัดเจนที่สุดที่เต๋อพยายามจะสื่อถึงพวกเรา

เพราะไม่ใช่แนวทั่วไป จึงต้องใช้เวลา

เต๋อเคยให้สัมภาษณ์ไว้ว่า เขารู้ตัวว่าภาพยนตร์ของเขาไม่ใช่แนวที่คนทั่วไปคุ้นเคย จึงไม่แปลกที่คนส่วนใหญ่ดูแล้วจะไม่เข้าใจ หรือระหว่างดูก็เหมือนมีหมอกลอยตัวเบาๆ อยู่ในหัว แต่หากคุณใช้เวลาหลังดูจบนั่งอยู่คนเดียวสักพัก ปล่อยให้สมอง และอารมณ์ทำความเข้าใจกับเนื้อเรื่อง ค่อยๆ พิจารณาทุกอย่างแบบค่อยเป็นค่อยไป คุณจะพบ Easter Egg มากมายที่เต๋อแอบซ่อนเอาไว้อย่างแยบยล ยกตัวอย่างเช่นเรื่อง MARY IS HAPPY, MARY IS HAPPY ที่ตอนนี้ก็ยังไม่มีใครสามารถเล่าเรื่องย่อได้ แต่ยิ่งทิ้งเวลาไว้นานเท่าไหร่ ภาพยนตร์เรื่องนี้กลับยิ่งหยั่งรากลึกในใจของใครหลายคนมากขึ้นเท่านั้น

มีผลงานที่ยังไม่ได้ฉายในไทย แต่ได้รางวัลระดับนานาชาติ

“Human Resource พนักงานใหม่ โปรดรับไว้พิจารณา” เป็นภาพยนตร์เรื่องแรกของเต๋อที่ได้เปิดตัวในต่างประเทศ ทั้งยังเป็นภาพยนตร์ไทยเพียงเรื่องเดียวที่ได้เข้าฉายในรอบ World Premiere ของ Orizzonti Competition หนึ่งในสายประกวดหลักของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส ครั้งที่ 82 (Venice International Film Festival) และคว้ารางวัล ‘Fondazione Fai Persona Lavoro Ambiente Award’ รางวัลภาพยนตร์ที่มอบให้แก่บุคคลหรือองค์กรที่มีส่วนร่วมในการพัฒนาและจัดการเรื่องเศรษฐกิจ บุคคล การทำงาน และสิ่งแวดล้อม

นอกจากนี้ Human Resource ยังได้รับรางวัล FIPRESCI AWARD จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ Singapore International Film Festival 2025 เพิ่มเติมอีกด้วย

Photographer:@somkiat__kangsdalwirun